Schrijvers 

Jonker, Lukas (1873-1948)

Stamde uit een schippersfamilie. Het schip had als thuishaven Dedemsvaart.

Aanvankelijk zou hij opgeleid worden tot onderwijzer, maar tijdens een vakantie moest hij meehelpen in een banketbakkerij. Dit werk beviel hem zo goed, dat hij besloot banketbakker te worden. De bekende “Dedemsvaartse turfjes”zijn door hem uitgevonden. Lucas Jonker was een vakman , maar geen zakenman. Veel liever verdiepte hij zich in literatuur. Zijn grootvader was onderwijzer en later hoofd van de school in het buurtschap Linde. Deze kon prachtig vertellen en zijn kleinzoon Lukas bezocht hem dan ook graag en luisterde geboeid naar zijn verhalen. Zelf reciteerde hij vaak voor zijn kinderen verhalen en gedichten uit het hoofd.

Als tijdverdrijf ging hij verhalen schrijven in het dialect van de Reest, want hij realiseerde zich dat veel oude gebruiken aan het verdwijnen waren en hij wilde ze toevertrouwen aan het papier. Hij noemde de hoofdpersoon Harm en feiten en fictie werden verwoord in zijn eerste feuilleton “Harm Boer’n leven an de Riest”. Het feuilleton werd, zonder vermelding van de auteur,  geplaatst in de Provinciale Overijsslsche en Zwolse Courant ( 27 september – 27 december 1928). De reacties van de lezers, die veel herkenden in de verhalen, waren erg enthousiast. Daarom werd de feuilleton in 1929 uitgegeven in boekvorm. Ondanks het dialect kreeg de roman ook veel landelijke aandacht in de vorm van lovende recensies in diverse kranten. Het vervolg op zijn eerste roman verscheen bijna tien jaar later Harm, de boer van ’t hoogeland. Dit boek was minder succesvol.Lukas Jonker was ook maatschappelijk  actief o.a. in het schoolbestuur, Kamer van Koophandel, CHU gemeenteraadslid en kerkelijk.

De Drentse annexatie van zijn romans begon nadat men in tweede instantie nog eens aan close-reading gedaan had. Daarbij was gebleken dat de entourage sterke overeenkomsten vertoonde met de streek rond het Drentse Zuidwolde, dat de personages Drents waren en sommige gebeurtenissen geen verdichtsels waren, maar feiten uit het verleden het gebied ten noorden van de Reest (Zuidwolde). Nadat P.J.Meertens en B.Wanders in hun Bibliografie der dialecten van Nederland 1800-1950 Jonker hadden ingedeeld bij Zuidwest-Drenthe, werden zijn romans definitief tot de Drentse literatuur gerekend.

Bibliografie

1929 Harm Boer’n leven an de Riest. Heruitgave door Stichting Het Drentse Boek in 1988.

1938 Harm, de boer van ’t hoogeland. Heruitgave door Stichting Het Drentse Boek in 1989.

#fc3424 #5835a1 #1975f2 #2fc86b #fevec9 #eef11217 #011213204254